Tinnitus homojen bir durum değildir. Algılanan sesin özelliğine, kaynağına ve mekanizmasına göre farklı türlere ayrılır. Bu sınıflandırma hem tanı hem de tedavi planlaması için önem taşır.
1. Sübjektif Tinnitus
Tüm tinnitus vakalarının %95–98'ini oluşturur. Yalnızca hastanın duyduğu, dışarıdan tespit edilemeyen bir çınlamadır.
Kaynağı: İşitme yolunun herhangi bir noktasında — tüy hücrelerinden işitme korteksine kadar — meydana gelen bir bozukluk. En sık nedeni işitme kaybı ve gürültüye maruziyet.
Ses özellikleri:
- Sürekli veya aralıklı
- Tek tonlu veya değişken
- Yüksek frekanslı ıslık, alçak frekanslı uğultu
- Tek veya iki kulaklı
Tedavi: İşitme cihazı, ses terapisi, TRT, bilişsel davranışçı terapi
2. Objektif Tinnitus
Son derece nadir görülen (%1–2) bu türde çınlama gerçek bir fiziksel titreşim kaynağına sahiptir. Deneyimli bir hekim stetoskopla veya özel cihazlarla bu sesi dışarıdan da duyabilir.
Nedenleri:
- Kulak içindeki kas spazmları (miyoklonik tinnitus)
- Kulak yakınındaki damarsal bozukluklar
- Östaki tüpü anormallikleri
- Çene eklemi (TME) problemleri
Önemi: Altta yatan fiziksel bir neden olduğundan, bu nedenin tedavisiyle tinnitus büyük ölçüde ortadan kalkabilir.
3. Pulsatil (Nabız Ritminde) Tinnitus
Çınlama, kalp atışıyla senkronize bir ritimde gelip geçer. "Kulağımda kalp atıyor" şeklinde tarif edilir.
Nedenleri:
- Kulak çevresindeki damarlardaki kan akışı değişiklikleri
- Yüksek tansiyon
- Anemi
- Kafa içi basınç artışı
- Arteriyovenöz malformasyon (AVM)
Önemli uyarı: Pulsatil tinnitus, altta yatan bir damar probleminin belirtisi olabilir. Mutlaka bir hekime başvurulmalıdır.
4. Frekansa Göre Sınıflandırma
| Tinnitus Türü | Ses Özelliği | Sık Görülen Neden |
|---|---|---|
| Yüksek frekanslı | İnce ıslık, cıvıltı | Gürültüye bağlı kayıp, presbiakuzi |
| Orta frekanslı | Uğultu, vızıltı | Orta kulak problemleri |
| Düşük frekanslı | Kalın uğultu, motor sesi | Meniere hastalığı, basınç değişimleri |
| Geniş bantlı | Beyaz gürültü, tüy sesi | İşitme siniri patolojileri |
5. Süreye Göre Sınıflandırma
Akut tinnitus: 3 aydan kısa süreli; çoğunlukla bir olayın (konser, enfeksiyon) ardından başlar. Kendiliğinden geçebilir.
Kronik tinnitus: 3 aydan uzun süreli; kalıcı yönetim stratejileri gerektirir.
Hangi Tür Sizde?
Tinnitusun türünü belirlemek, doğru yaklaşımı seçmek için gereklidir. Merkezimizde işitme değerlendirmesi ve tinnitus anamnezi ile size en uygun yönetim planını oluşturabilir; gerektiğinde KBB uzmanına yönlendirme sağlayabiliriz.
İşitmenizle ilgili bir sorunuz mu var?
Ücretsiz işitme testi için randevu alın — dilerseniz evinize gelelim.